Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda faaliyet gösteren serbest bölgelerin 2026 yılı ocak-nisan dönemi ile nisan ayına ilişkin performans raporları yayımlandı. Açıklanan resmi verilere göre serbest bölgeler, üretim, ihracat ve istihdam odaklı yapılarıyla dış ticaret hedeflerine katkı sunmayı sürdürdü. Yılın ilk dört ayında ortaya çıkan veriler, serbest bölgelerin net ihracatçı yapısını koruduğunu ve yüksek teknolojili üretim kapasitesinin dış ticaret performansına yansıdığını gösterdi.
Türkiye genelinde faaliyet gösteren 19 serbest bölgeye ilişkin veriler, ihracat artışı, dış ticaret fazlası ve teknoloji yoğun ürünlerin ihracattaki payı açısından dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Özellikle ihracatın toplam satışlar içerisindeki yüksek payı ve ithalatı karşılama oranı, serbest bölgelerin dış ticaret dengesi üzerindeki etkisini ortaya koyan göstergeler arasında yer aldı.
İlk dört ayda dış ticaret hacmi 9,3 milyar dolar oldu
Ocak-nisan döneminde serbest bölgelerin ihracatı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,1 artarak 4,2 milyar dolara ulaştı. Aynı dönemde ihracat ile ithalat arasındaki farkın sonucu olarak dış ticarette 1,511 milyar dolar fazla verildi. Serbest bölgelerden gerçekleştirilen toplam satışlar içinde ihracatın payı yüzde 76,9 olarak kaydedildi.
İhracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 156,2 seviyesinde gerçekleşti. Bu oran, serbest bölgelerde ihracatın ithalata kıyasla daha güçlü bir performans gösterdiğini ortaya koydu. Aynı dönemde toplam dış ticaret hacmi yüzde 1,3 artışla 9,3 milyar dolara yükseldi.
Teknoloji odaklı ürünlerin payı yüzde 59,2’ye ulaştı
Ticaret Bakanlığı tarafından paylaşılan verilere göre ihracat portföyü içerisinde orta-ileri teknoloji ve yüksek teknoloji ürünlerinin toplam payı yüzde 59,2 olarak gerçekleşti. Bu oran, serbest bölgelerde gerçekleştirilen üretim faaliyetlerinin önemli bölümünün teknoloji yoğun ürünlerden oluştuğunu gösterdi.
Yüksek katma değerli ürünlerin ihracattaki ağırlığı, serbest bölgelerin üretim yapısının yalnızca ihracat miktarına değil, aynı zamanda ürün niteliğine de katkı sunduğunu ortaya koydu. Açıklanan veriler, teknoloji odaklı üretimin dış ticaret performansındaki etkisini yansıtan göstergeler arasında yer aldı.
Ege Serbest Bölgesi ihracatta lider konumunu korudu
Ocak-nisan döneminde bölgesel performanslar incelendiğinde Ege Serbest Bölgesi öne çıktı. Bölgenin ihracatı yüzde 11 artışla 1,140 milyar dolara yükselirken, toplam serbest bölge ihracatının yüzde 27,1’i tek başına bu bölgeden gerçekleştirildi.
Bursa Serbest Bölgesi ihracatını yüzde 32,5 artırarak 673 milyon dolara çıkardı. Antalya Serbest Bölgesi yüzde 10,8 artışla 233 milyon dolar, Adana-Yumurtalık Serbest Bölgesi ise yüzde 40,5 yükselişle 193 milyon dolar ihracat gerçekleştirdi. Başta Batı Anadolu, Bursa ve Adana-Yumurtalık olmak üzere toplam 5 serbest bölgede ihracat artışı yüzde 10’un üzerinde gerçekleşti.
Nisan ayında 85 bin 621 kişiye doğrudan istihdam sağlandı
Nisan ayı verileri, serbest bölgelerin istihdam açısından da önemli bir rol üstlendiğini ortaya koydu. Açıklanan rakamlara göre 19 serbest bölgede faaliyet gösteren, 477’si yabancı olmak üzere toplam bin 940 kullanıcı firma aracılığıyla 85 bin 621 kişiye doğrudan istihdam sağlandı.
Yürürlükte bulunan 2 bin 796 faaliyet ruhsatının 2 bin 97’si yerli, 699’u yabancı kullanıcılara tahsis edildi. Üretim konulu faaliyet ruhsatlarının toplam ruhsatlar içindeki payı ise yüzde 44,5 olarak kaydedildi. Bu veri, bölgelerde üretim faaliyetlerinin güçlü şekilde devam ettiğini gösterdi.
Nisan ayında ihracat 1,177 milyar dolar olarak gerçekleşti
2026 yılı nisan ayında serbest bölgelerin ihracatı bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 6,4 artarak 1,177 milyar dolara ulaştı. Böylece aylık ihracat performansı 1 milyar dolar seviyesinin üzerinde kalmayı sürdürdü. Aynı ayda dış ticarette 438,5 milyon dolar fazla elde edildi.
Nisan ayında ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 159,4 olarak hesaplandı. Toplam satışlar içindeki ihracat payı yüzde 76,8 olurken, yüksek teknoloji odaklı ürünlerin toplam ihracattaki payı yüzde 58,7 seviyesinde gerçekleşti. Bu veriler, teknoloji yoğun üretimin aylık performansa da yansıdığını ortaya koydu.
İhracat artışında Bursa ilk sırada yer aldı
Nisan ayında ihracat artış performansında Bursa Serbest Bölgesi öne çıktı. Bölgenin ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 42 artarak 183,1 milyon dolara yükseldi. Böylece Bursa, aylık bazda en yüksek ihracat artışını sağlayan serbest bölge oldu.
Ege Serbest Bölgesi ihracatını yüzde 15,3 artırarak 313,1 milyon dolara çıkarırken, Mersin Serbest Bölgesi yüzde 44,1 artışla 150,2 milyon dolarlık ihracata ulaştı. Adana-Yumurtalık Serbest Bölgesi ise yüzde 90,4 artışla 67,8 milyon dolar ihracat gerçekleştirdi. Nisan ayında toplam 13 serbest bölgede ihracat artışı kaydedildi.
Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan ocak-nisan dönemi ve nisan ayı verileri, serbest bölgelerin ihracat odaklı yapısını sürdürdüğünü ortaya koydu. İhracattaki artış, dış ticaret fazlası, yüksek teknoloji ürünlerinin payı ve sağlanan istihdam, serbest bölgelerin Türkiye’nin dış ticaret performansına katkı sunmaya devam ettiğini gösteren başlıca göstergeler olarak öne çıktı.
