Japonya’da gerçekleştirilen bir araştırma, sokak lambaları ve diğer yapay ışık kaynaklarının deniz ekosistemindeki küçük canlılar üzerinde dikkat çekici etkiler oluşturduğunu ortaya koydu. Çalışmada özellikle ‘deniz piresi’ olarak bilinen amfipodların yapay ışık altında yönlerini kaybederek uzun süre dairesel hareketler yaptığı belirlendi.
YAPAY IŞIK ALTINDA DAİRESEL HAREKET
Araştırma kapsamında gözlemlenen amfipodların, yapay ışık kaynaklarının bulunduğu bölgelerde saatlerce aynı noktada döndüğü ifade edildi. Normal koşullarda karanlık ortamlarda hareket eden bu küçük deniz canlılarının, ışık etkisi altında yön bulmakta zorlandığı aktarıldı.
Bilim insanlarının değerlendirmelerine göre, özellikle sokak lambaları gibi güçlü yapay ışıklar, amfipodların doğal hareket düzenini etkileyerek onları aynı noktada dairesel bir döngüye sokabiliyor. Bu durumun canlıların bulunduğu alandan uzaklaşmasını zorlaştırdığı belirtildi.
LİMAN BÖLGELERİNDE YOĞUN GÖZLEM
Japonya kıyılarındaki liman bölgelerinde yapılan saha gözlemlerinde, sokak lambalarının bulunduğu alanlarda binlerce deniz canlısının bir araya geldiği tespit edildi. Bu bölgelerde amfipodların ışık etrafında toplandığı ve uzun süre hareket ettikleri kaydedildi.
Gözlemlerde, bu davranışın belirli alanlarda yoğunlaşarak büyük gruplar halinde gerçekleştiği ifade edildi. Canlıların ışık çevresinde sürekli dönerek hareket ettiği ve bu durumun uzun süre devam ettiği aktarıldı.
‘ÖLÜM ÇEMBERİ’ OLARAK TANIMLANAN DAVRANIŞ
Araştırmacılar, sokak lambalarının altında oluşan bu yoğun hareketi ‘ölüm çemberi’ olarak tanımladı. Bu tanımlama, binlerce deniz piresinin aynı ışık kaynağı etrafında dairesel şekilde hareket etmesinden kaynaklandı.
Bu davranışın, canlıların yön duygusunu kaybetmesiyle ilişkili olduğu ifade edildi. Işığın etkisi altında kalan amfipodların bulundukları alandan uzaklaşamadıkları ve aynı döngü içinde hareket etmeye devam ettikleri gözlemlendi.
AVCILAR İÇİN KOLAY HEDEF HALİNE GELİYORLAR
Uzun süre aynı bölgede dönen deniz pirelerinin, su yüzeyine yakın alanlarda avcı balıklar için daha görünür hale geldiği belirtildi. Bu durumun, canlıların doğal yaşam döngüsü üzerinde ek bir baskı oluşturduğu ifade edildi.
Gözlemlerde, ışık etrafında toplanan amfipodların hareket alanlarının kısıtlandığı ve bu nedenle çevresel risklere daha açık hale geldiği aktarıldı. Araştırmacılar bu durumun özellikle yoğun ışıklandırılan liman bölgelerinde daha belirgin olduğunu belirtti.
BEYAZ LED IŞIKLARIN ETKİSİ
Çalışmada beyaz LED ışıkların deniz piresi popülasyonu üzerinde daha yoğun bir etki yarattığı kaydedildi. Bu tür ışıkların, canlıların doğal davranışlarını daha fazla etkilediği ifade edildi.
Normalde karanlık ortamlarda hareket eden amfipodların, güçlü LED ışık kaynaklarının bulunduğu alanlarda aynı noktada sıkışıp kaldığı gözlemlendi. Bu durumun hareket kabiliyetini ciddi şekilde sınırladığı belirtildi.
YÖN KAYBI VE HAREKET KISITLANMASI
Araştırma bulgularına göre, yapay ışık kaynakları amfipodların yön bulma yeteneğini olumsuz etkiliyor. Bu nedenle canlılar belirli bir alandan uzaklaşmak yerine aynı bölgede dönmeye devam ediyor.
Bu davranışın, özellikle yapay ışık yoğunluğunun yüksek olduğu alanlarda daha sık görüldüğü ifade edildi. Bilim insanları bu durumun deniz ekosistemindeki küçük canlılar üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Genel değerlendirmede, yapay ışıkların deniz canlılarının davranışları üzerinde önemli değişikliklere yol açtığı ve bu etkinin özellikle amfipodlar gibi küçük türlerde daha belirgin şekilde gözlemlendiği belirtildi.
